HOME of Terug naar Humanistisch Cursief Wegwijzer 1

Kopiisten aan het werk

Franse ivoren boekband, 10de eeuw

Franse ivoren boekband, 10de eeuw.


Op deze ivoren boekband zie je de kopiist aan het werk. De tekst wordt ingefluisterd door een duif, de Heilige Geest (lees hier verder), die op zijn rechterschouder zit.

De drie monniken onderaan zitten heel wat minder confortabel!

Het kopiëren van handschriften was helemaal geen pretje. De kopiisten werkten vaak in kille, onverwarmde ateliers. De hele dag zaten ze met gebogen rug op een harde bank of ze stonden zelfs recht, terwijl hun vingers stijf werden en hun hele lichaam verkrampte.

Petrus, de abt van abdij Santo Domingo in het Spaanse Silos, beschreef het in 1109 als volgt:

"De arbeid van de schrijver is de verpozing van de lezer. De ene ledigt het lichaam, de andere verrijkt de geest. Als je niet weet wat schrijven is, denk je misschien dat deze arbeid niet veel problemen oplevert, maar als je het zelf probeert, zal je ervaren hoe zwaar zo'n werk wel is. Het vertroebelt je ogen, veroorzaakt een kromme rug, drukt buik en ribben plat, foltert de nieren: kortom, schrijven is voor heel het lichaam een beproeving. [...] Als een zeeman die eindelijk een haven bereikt, zo verheugt de schrijver zich als hij bij de laatste regel komt. Deo gratias semper. Daarom, beste lezer, draai de bladen langzaam om en zet uw vingers niet op de letters. Want zoals de hagel de vruchten van de aarde schaadt, zo is de onvoorzichtige en slordige lezer een bedreiging voor schrift en boek."

Bron:Colofon uit Silos Beatus (13de eeuw)
Wenen, Kunsthistorisches Museum, inv.nr. KK 8399